Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 24 Αυγούστου 2013

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ



Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση λιποθυμίας, λιποθυμικού ή συγκοπτικού επεισοδίου; Πρώτες βοήθειες

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D.
Λιποθυμία ή συγκοπή ή συγκοπτικό επεισόδιο καλείται η μειωμένη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο με συνέπεια τη μειωμένη οξυγόνωση του εγκεφάλου, που έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια συνείδησης.
Είναι αρκετά συχνή καθώς περίπου 1 στους 3 ανθρώπους θα υποστούν κάποια στιγμή στη ζωή τους ένα λιποθυμικό επεισόδιο. Δεν έχουν όμως όλα τα λιποθυμικά επεισόδια την ίδια βαρύτητα και η αιτιολογία τους ποικίλει από πολύ απλά και εύκολα αναστρέψιμα αίτια έως πολύ σοβαρή καρδιακή νόσο. Για το λόγο αυτό, αντιμετωπίστε την απώλεια αισθήσεων ως επείγουσα ιατρική κατάσταση έως την αποδρομή των σημείων και συμπτωμάτων, καθώς και τη διάγνωση της αιτίας πρόκλησης. Λιποθυμία μπορεί να συμβεί σε άτομα όλων των ηλικιών, όμως στα νεαρά άτομα είναι συνηθέστερα τα απλά, καλής πρόγνωσης αίτια, ενώ στους ηλικιωμένους συχνά το αίτιο είναι σοβαρό. Εξ’ ορισμού σοβαρή θεωρείται η λιποθυμία σε άτομα με ήδη γνωστή καρδιακή νόσο όπως καρδιακή ανεπάρκεια ή στεφανιαία νόσο.

Αιτίες λιποθυμίας είναι: υπογλυκαιμία, αφυδάτωση, τραυματισμός κεφαλής, καρδιολογικές παθήσεις, εγκυμοσύνη, έντονο ψυχικό στρες.

Αν νιώσετε λιποθυμική τάση:

Ξαπλώστε ή καθίστε. Προς μείωση των πιθανοτήτων επανάληψης του λιποθυμικού επεισοδίου, μη λάβετε πολύ σύντομα όρθια στάση.

Εάν βρίσκεστε σε καθιστή θέση, τοποθετείστε την κεφαλή μεταξύ των γονάτων.

Αν υπάρχει η δυνατότητα ελέγξτε αρτηριακή πίεση, ρυθμό ή σε περίπτωση γνωστού σακχαρώδη διαβήτη σάκχαρο αίματος (για τον αποκλεισμό υπογλυκαιμίας)

Επικοινωνήστε με το γιατρό σας.

Αν αντιμετωπίσετε λιποθυμικό επεισόδιο τρίτου προσώπου:

Πρέπει να γίνουν τα εξής:

-Διαπιστώστε ότι δεν υπάρχει απόφραξη αεροφόρων οδών από τη γλώσσα που δεν είναι γυρισμένη προς τα πίσω και ότι δεν υπάρχει τροφή ή εμέσματα στο στόμα.

-Βεβαιωθείτε ότι ο ασθενής αναπνέει και έχει σφυγμούς. Αν όχι τηλεφωνήστε άμεσα στο ΕΚΑΒ (166), δώστε τα στοιχεία σας, την περιοχή που βρίσκεστε και την κατάσταση που αντιμετωπίζετε (π.χ.ένας άνδρας που δεν έχει σφυγμούς και δεν αναπνέει). Στη συνέχεια ζητείστε βοήθεια από τους παρευρισκόμενους και ξεκινήστε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (μαλάξεις στην καρδιά και τεχνητή αναπνοή) μέχρι να φτάσει βοήθεια.


-Αν ο ασθενής δεν έχει τις αισθήσεις του αλλά αναπνέει και έχει σφύξεις, τον ξαπλώνουμε στο ένα πλευρό (πλάγια) και τον έχουμε υπό παρακολούθηση μέχρι να φτάσει βοήθεια.

-Ξαπλώστε το άτομο σε οριζόντια θέση με τα πόδια ψηλά όσο το δυνατόν περισσότερο, όταν αυτό δεν έχει χάσει τις αισθήσεις του.


-Χαλαρώστε τα ρούχα, γραβάτες, ζώνες, που μπορούν να εμποδίζουν τη φυσιολογική αναπνοή.


-Εάν υπάρχει και έμετος, γυρίστε το άτομο στο πλευρό για την πρόληψη του πνιγμού.

-Κρατήστε το άτομο ξαπλωμένο για τουλάχιστον 10 – 15 λεπτά, κατά προτίμηση σε ένα δροσερό και ήσυχο χώρο. Εάν δεν είναι δυνατό, βάλτε το άτομο να καθίσει σκυμμένο, με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια.

-Σε ενδεχόμενο τραυματισμού στο κεφάλι και πρόκληση λιποθυμικού επεισοδίου , κάνουμε τα παραπάνω με τη σειρά προτεραιότητας που αναφέραμε, τοποθετούμε ένα μαλακό αυχενικό κολάρο, το οποίο είναι απαραίτητο εξάρτημα για το φαρμακείο μας και καλούμε ασθενοφόρο ή ιατρική βοήθεια άμεσα.

-Άτομο το οποίο για οποιονδήποτε λόγο έχασε τις αισθήσεις του έστω και για λίγο πρέπει άμεσα να εξεταστεί από γιατρό για να διερευνηθούν τα αίτια αυτού του επεισοδίου απώλειας συνείδησης.


ΠΡΟΣΟΧΗ

Πρέπει να αποφεύγονται τα εξής:

-Μη μετακινείτε ανεύθυνα το άτομο που έχει υποστεί λιποθυμικό επεισόδιο και πιθανότατα έχει τραυματιστεί από την πτώση. Αν υποπτεύεστε τραυματισμό από την πτώση, ζητείστε ιατρική βοήθεια.


-Μη σκεπάζετε με κουβέρτες, ρούχα, γιατί η ζέστη προκαλεί αγγειοδιαστολή με αποτέλεσμα τη μειωμένη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο.

-Αποφύγετε τη χορήγηση τροφής, καφέ και αλκοόλ ή άλλων υγρών σε άτομο με μειωμένο επίπεδο συνείδησης γιατί σε ενδεχόμενη επανάληψη του λιποθυμικού επεισοδίου μπορεί να προκληθεί εμετός με εισρόφηση και πνιγμονή.

Πότε να Επικοινωνήσετε οπωσδήποτε με γιατρό

Καλέστε το 166 εάν το άτομο που λιποθύμησε:

• Έπεσε από ύψος, ιδιαίτερα εάν τραυματίστηκε ή αιμορραγεί
• Δεν συνέρχεται γρήγορα (μέσα σε μερικά λεπτά)
• Είναι έγκυος
• Είναι άνω των 50 ετών
• Έχει διαβήτη (ελέγξτε για ιατρικές ταυτότητες)
• Αισθάνεται πόνο, πίεση ή δυσφορία στο θώρακα
• Έχει δυνατό ή ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό
• Έχει απώλεια ομιλίας, οπτικές διαταραχές ή αδυναμία να κινήσει ένα ή περισσότερα άκρα
• Έχει συσπάσεις, τραυματισμό της γλώσσας ή απώλεια ελέγχου της κύστης ή του εντέρου

Ακόμα και εάν δεν πρόκειται για επείγουσα κατάσταση, το άτομο θα πρέπει να δει έναν γιατρό εάν δεν έχει λιποθυμήσει ξανά στο παρελθόν, εάν λιποθυμά συχνά ή εάν έχει νέα συμπτώματα που σχετίζονται με τη λιποθυμία.

Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου 2012

ΔΗΓΜΑΤΑ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΕΡΠΕΤΩΝ




12.1 Δήγματα ζώων

     Δήγμα είναι το δάγκωμα κάποιου ζώου το οποίο μπορεί να προκαλέσει ποικίλης σοβαρότητας προβλήματα υγείας στον παθόντα. Το δάγκωμα του ζώου μπορεί να προκαλέσει διαφόρου βαθμού τραυματισμό, από επιπόλαιο τραύμα δέρματος, μέχρι ακρωτηριασμό σκέλους ή και θάνατο. Γενικά τα τραύματα από δήγματα ζώων αντιμετωπίζονται όπως και τα υπόλοιπα τραύματα δέρματος. Αρχικά καθαρίζουμε πολύ καλά το τραύμα με φυσιολογικό ορό. Στη συνέχεια εφαρμόζουμε τοπική αντισηψία και τέλος αν χρειάζεται καλύπτουμε το τράυμα. Γενικά τα τραύματα από δήγματα ζώων είναι καλό, αν είναι δυνατόν, να μένουν ακάλυπτα για να αποφευχτεί η ανάπτυξη αναεροβίων μικροβίων. Για τον ίδιο λόγο τα τραύματα αυτά δε συρράπτονται. Τέλος χορηγούμε αντιβίωση και αντιτετανικό ορό αν δεν έχει προηγηθεί εμβολιασμός του ασθενούς. Χρήση αντιλυσσικού εμβολίου κάνουμε μετά από δάγκωμα από σκύλο, αν δεν ξέρουμε την κατάσταση υγείας του σκύλου που μας δάγκωσε. Επίσης κάνουμε χρήση αντιλυσσικού εμβολίου μετά από δάγκωμα από άγριο, δασόβιο σαρκοβόρο ζώο ή νυχτερίδα.

12.2 Δήγμα όφεως


     Αρκετοί θάνατοι σημειώνονται κάθε χρόνο από δήγματα φιδιών, κυρίως στις τροπικές χώρες. Στην Ελλάδα υπαρχουν πάνω από 20 είδη φιδιών που ανήκουν σε 4 οικογένειες. Από τα παραπάνω δηλητηριώδη είναι μόνο τα είδη της οχιάς. Στο χώρο της Ελλάδας υπάρχουν πέντε είδη οχιάς (Έχιδνας, Vipera). Τα πρώτα δήγματα φιδιών αρχίζουν την άνοιξη, μετά τη χειμερία νάρκη και την εποχή αυτή το δηλητήριο είναι πιο επικίνδυνο. Μετά το πρώτο δήγμα χρειάζονται μερικές ώρες για να παραχθεί νέο δηλητήριο. Οι παραπάνω παράγοντες καθορίζουν και τη βαρύτητα των εκδηλώσεων σε κάθε δήγμα φιδιού. Στη χώρα μας τα περισσότερα δήγματα προέρχονται από μη δηλητηριώδη φίδια, γι’αυτό και οι σοβαρές περιπτώσεις είναι λίγες. Τα συμπτώματα από το δήγμα φιδιού είναι τοπικά και συστηματικά. Αρχικά το θύμα αισθάνεται έντονο πόνο στο σημείο του δήγματος. Εμφανίζεται οίδημα σκληρό με φυσαλίδες και εκχυμώσεις. Τα συστηματικά συμπτώματα μπορεί να είναι: κεφαλαλγία, ναυτία, έμετος, εφίδρωση, πυρετός, ταχυκαρδία, πτώση της πίεσης και συμμπτώματα καταπληξίας. Επίσης μπορεί να εμφανιστεί ρίγος, σπασμοί, πνευμονικό οίδημα, οξεία νεφρική ανεπάρκεια, κώμα και θάνατος. Μεγάλη σημασία έχει η παρακολούθηση της πηκτικότητας του αίματος και το επίπεδο του αιματοκρίτου και της αιμοσφαιρίνης.
     Για την αντιμετώπιση του δήγματος όφεως, μεγάλη σημασία έχει το άτομο να μείνει ήσυχο και ακίνητο όσο είναι δυνατό, για την παρεμπόδιση της ταχείας απορρόφησης του δηλητηρίου. Τοπικώς στο τράυμα συνιστάται καλός καθαρισμός με σαπούνι και νερό. Προηγουμένως αφαιρούνται δαχτυλίδια και βραχιόλια αν υπάρχουν. Χορηγήται αντιτετανικός ορός, αν δεν είναι εμβολιασμένο το άτομο και αντιβίωση. Επίσης μπορεί να χρειαστεί να χορηγηθούν υγρά, αντισταμινικά και κορτιζόνη, παυσίπονα κ.α. Η μέθοδος της απομάκρυνσης του δηλητηρίου με τη διάνοιξη του τραύματος και μηχανική πίεση ή απομύζηση αναφέρεται από κάποιους συγγραφείς αλλά δε συνιστάται πλέον επίσημα, γιατί δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική, αντιθέτως προκαλεί βλάβες στους ιστούς και μολύνσεις.
     Αντιοφικός ορός χρησιμοποιείται αν υπάρχουν έντονα τοπικά συμπτώματα ή γενικά συμπτώματα. Δεν υπάρχει χρονικός περιορισμός για τη χορήγηση του ορού. Η χορήγηση γίνεται όταν υπάρξουν οι ενδείξεις και χωρίς να μειώνεται η αποτελεσματικότητά του. Ο ορός χορηγείται ενδοφλεβίως. Πριν τη χορήγηση γίνεται έλεγχος αλλεργίας με δερματική δοκιμασία (ενίεται 0.1 ml του ορού υποδορίως).

12.3 Νυγμοί εντόμων και ψαριών.



12.3.1 Νυγμός από μέλισσα, σφήκα ή σερσέγγι (μπάμπουρας)


     Ο νυγμός από μέλισσα διαφέρει από τα αλλά δύο έντομα, στο ότι το κεντρί μένει μέσα και συνεχίζει να απελευθερώνει δηλητήριο ακόμη και μετά την απομάκρυνση του εντόμου. Στα άτομα που δεν είναι αλλεργικά, η αντίδραση στο δηλητήριο είναι τοπική με πόνο, ελαφρό οίδημα, ερυθρότητα και κνησμό. Η όλη αντίδραση διαρκεί από μία εώς μερικές ώρες. Αν ο νυγμός γίνει σε περιοχή με χαλαρό ιστό (όπως βλέφαρα, γεννητικά όργανα) τότε το οίδημα είναι πολύ εκτεταμένο. Σε άτομα ευαισθητοποιημένα στο δηλητήριο (αλλεργικά), μπορεί να προκληθεί έντονη τοπική αλλά και συστηματική αναφυλακτική αντίδραση. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει τοπικό καθαρισμό, εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων, και σε έντονη αντίδραση αντιισταμινικά και κορτικοστεροειδή. Το κεντρί της μέλισσας εφόσον είναι ορατό πρέπει να αφαιρείται με ένα κοφτερό αντικείμενο.
     Τοξική αντίδραση συμβάινει όταν υπάρχουν πολλαπλοί νυγμοί από πολλά έντομα. Πάνω από τριάντα νυγμοί μπορεί να είναι επικίνδυνοι. Τα τοξικά φαινόμενα συνήθως εκδηλώνονται με γενικευμένο οίδημα, υπνηλία, πυρετό, λιποθυμία, σπασμούς, υπόταση, νεφρική ανεπάρκεια. Η θεραπεία είναι υποστηρικτική.

12.3.2 Νυγμός σκορπιού

.
     Κατά κανόνα προκαλούνται τοπικά συμπτώματα και σπάνια γενικευμένες αντιδράσεις. Αμέσως μετά το νυγμό προκαλείται έντονος, καυστικός πόνος που μπορεί να απλωθεί σε όλο το σκέλος. Εκτός από τον πόνο μπορεί να υπάρχει και τοπικό ελαφρό οίδημα. Ο πόνος συνήθως υποχωρεί το πρώτο εισιτετράωρο. Αντιμετωπίζεται με τοπικό καθαρισμό, αντιτετανικό ορό και παυσίπονα. Μπορεί να χρειαστεί και τοπική διήθηση με ξυλοκαΐνη.

12.3.3 Νυγμός αράχνης


     Υπάρχουν πολλά είδη αράχνης, θεωρητικά όλα δηλητηριώδη, λίγα όμως μπορούν να ενέσουν το δηλητήριο στον ανθρώπινο οργανισμό. Στην Ελλάδα μόνο τα γένη Latrodectus (γνωστό και ως «μαύρη χήρα») και Doxoscelles μπορούν να προκαλέσουν τοπικά και γενικά συμπτώματα.
     Συμπτώματα του Doxoscelles: 2-8 ώρες μετά το τσίμπημα εμφανίζεται τοπική ερυθρότητα, οίδημα και κνησμός. Η δερματική βλάβη μπορεί να περιβάλλεται από λευκωπή άλω και να οδηγηθεί σε σχηματισμό εσχάρας και νέκρωσης. Η επούλωση αφήνει ουλή. Σπάνια μπορεί να παρατηρηθούν και γενικευμένες αντιδράσεις, 24-72 ώρες μετά το τσίμπημα, όπως πυρετός με ρίγη, ναυτία, έμετοι, κακουχία, μυαλγίες, σπασμοί, διάχυτη ενδαγγειακή πήξη και αιμόλυση.
     Συμπτώματα του Latrodectus: 10-20 λεπτά μετά το νυγμό μπορεί να εμφανιστεί άλγος στους αντίστοιχους λεμφαδένες, τοπική ερυθρότητα και κυάνωση. Ακολουθεί γενίκευση των συμπτωμάτων με άλγος στο θώρακα, στην κοιλιά και στα κάτω άκρα. Συχνά παρατηρείται έντονη ανησυχία, εφιδρώσεις, δακρύρροια. Τα συμπτώματα υποχωρούν μετά λίγες μέρες αλλά η αδυναμία, η κακουχία και οι μυαλγίες, μπορεί να επιμένουν για αρκετές εβδομάδες.
     Η θεραπεία και στις δύο περιπτώσεις περιλαμβάνει τοπική αντισηψία, αντιβίωση, αντιτετανικό ορό και συμπτωματική αγωγή.

12.4 Μέδουσες


     Στην επαφή των μεδουσών με το ανθρώπινο σώμα προκαλούνται τοπικές και σπάνια συστηματικές αντιδράσεις. Οι τοπικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν αίσθημα καύσου (αναφέρεται σα να πέρασε ηλεκτρικό ρεύμα), κνησμός, ερύθημα, φυσαλίδες και οίδημα ενώ συχνά αποτυπώνεται στο δέρμα το σχήμα του τμήματος του δέρματος που ήρθε σε επαφή. Πολύ σπάνια μετά από 10-15 φορές εμφανίζονται γενικές αντιδράσεις όπως μυΐκή αδυναμία, έμετος, κεφαλαλγία, μυΐκές συσπάσεις, δύσπνοια, διάρροια και σπανιότατα καταπληξία.
     Αν υπάρχουν νημάτια στο δέρμα, αφαιρούνται με λίγο ταλκ. Τοπικά εφαρμοζεται αλοιφή αντισταμινική ή κορτιζονούχος. Σε περίπτωση γενικών φαινομένων εφαρμόζεται ανάλογη αγωγή.

12.5 Δηλητηριώδη ψάρια


     Τρία τέτοια είδη ψαριών φαίνεται ότι ζουν στις Ελληνικές θάλασσες: οι σκορπιοί, οι δράκαινες και οι μύραινες (σμέρνες). Τα συμπτώματα είναι τοπικό άλγος και οίδημα. Σπάνια καταλαμβάνει όλο το άκρο και επεκτείνεται στον κορμό. Μερικές φορές υπάρχουν και γενικά φαινόμενα όπως ταχυκαρδία, καταβολή, πτώση της πίεσης. Η θεραπεία περιλαμβάνει τοπική διήθηση με ξυλοκαΐνη, αναλγητικά και αντιισταμινικά.



ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ



1.1 Γενικές αρχές

     Δηλητήριο ειναι η ουσία (χημική ή βιολογική),που προκαλεί τοξικές βλάβες στον οργανισμο και αντίδοτο είναι η ουσία που εξουδετερώνει τη δράση του δηλητηρίου. Η οξεία δηλητηρίαση αποτελεί πάντοτε επείγουσα κατάσταση και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται. Η απώλεια χρόνου, ακόμα και μικρού, μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις. Σε κάθε αναφερόμενη δηλητηρίαση, είτε έχει κλινικά συμπτώματα είτε όχι, λαμβάνονται με ψυχραιμία αλλά και με ταχύτητα όλες οι απαραίτητες πληροφορίες, όπως το είδος της ληφθείσας ουσίας, η ποσότητα, ο χρόνος που πέρασε από τη λήψη, εάν έγινε έμετος, εάν υπάρχουν συμπτώματα. Εάν η ληφθείσα ουσία ή το σκεύασμα δεν είναι γνωστό γίνεται προσπάθεια για την αναγνώρισή της από τη χρήση και τον προορισμό της. Οι στόχοι που τίθενται σε κάθε περίπτωση δηλητηρίασης είναι οι εξής, που συγχρόνως είναι και στάδια ενέργειας:
  • Αποτροπή απορρόφησης του δηλητηρίου από τον οργανισμό.
  • Εξουδετέρωση της ουσίας στον οργανισμό.
  • Επιτάχυνση της αποβολής της ουσίας από τον οργανισμο.
  • Συμπτωματική αγωγή.

     Σε κάθε στάδιο ενέργειας κύριο και πρωταρχικό μέλημα είναι πρέπει να είναι η διατήρηση των ζωτικών λειτουργιών και κυρίως της αναπνοής και της καρδιακής λειτουργίας.
     Δηλητηρίαση μπορεί να συμβεί από δάγκωμα ζώου (κυρίως φιδιού ή εντόμου), λήψη φαρμάκων (με όλους τους τρόπους), από φυτοφάρμακα, από χημικές ουσίες βιομηχανικής προέλευσης, από παράγοντες ηθελημένης απελευθέρωσης (σε περίπτωση βιολογικού, χημικού, ραδιενεργού πολέμου).
1.2 Αντιμετώπιση δηλητηριάσεων
1.2.1 Αποτροπή απορρόφησης του δηλητηρίου

     Όπως έχουμε αναφέρει το πρώτο βήμα στην αντιμετώπιση των δηλητηριάσεων είναι η αποτροπή απορρόφησης της ουσίας από τον οργανισμό και αυτό το επιτυγχάνουμε με την απομάκρυνση της ουσίας από τον οργανισμό. Ο τρόπος απομάκρυνσης σχετίζεται με τον τρόπο λήψης της ουσίας. Οι δυνατές οδοί εισόδου μιας ουσίας είναι κατά κύριο λόγο η πεπτική οδός και ακολουθούν η αναπνευστική οδός (σε αέρια, σκόνες, ατμούς), το δέρμα, το ορθό (υπόθετα, υποκλυσμοί), παρεντερική οδός κ.α.
     Στην περίπτωση που η ουσία έχει εισέλθει στον οργανισμό από την πεπτική οδό η απομάκρυνση γίνεται με την κένωση του στομάχου. Πολύ αποτελεσματική θεωρείται η απομάκρυνση της ουσίας αν γίνει τα πρώτα 30 λεπτά από τη λήψη. Γενικά ο χρόνος αυτός υπολογίζεται μέχρι 4 ώρες. Η κένωση του στομάχου είναι αποτελεσματική γιατί οι περισσότερες ουσίες δεν απορροφώνται στο στομάχι αλλά στο λεπτό έντερο, έτσι λοιπόν παραμένουν στο στομάχι ανενεργείς. Ελάχιστες ουσίες απορροφώνται στο στομάχι, όπως το οινόπνευμα ή ακόμη και στο στόμα, όπως η νικοτίνη και τα νιτρώδη. Η απομάκρυνση της ουσίας από το στομάχι γίνεται με την πρόκληση εμετού και με την πλύση. Ο έμετος προκαλείται με το σιρόπι ιπεκακουάνας.
     Αντενδείξεις πρόκλησης εμετού ή πλύσης στομάχου:
  • Σε δηλητηρίαση με καυστικές ουσίες (οξέα ή αλκάλεα), για το φόβο μεγαλύτερης τοπικής βλάβης ή διάτρησης. Σε αυτή την περίπτωση χορηγούμε από το στόμα μεγάλη ποσότητα νερού ή γάλακτος για να πετύχουμε αραίωση της ουσίας μέσα στο στομάχι.
  • Σε σπασμούς
  • Σε κωματώδη κατάσταση, για το φόβο πνιγμονής. Σε αυτή της περίπτωση μπορούμε να κάνουμε πλύση μετά από ενδοτραχειακή διασωλήνωση.
  • Σε λήψη πετρελαιοειδών για το φόβο πνευμονίας από εισρόφηση.

     Μετά την πρόκληση εμετού ή την πλύση στομάχου χορηγείται ενεργός άνθρακας με σκοπό να προσροφήσει ποσότητες της ουσίας που υπάρχουν στο στόμαχο ή το έντερο.
     Αν το δηλητήριο έχει εισέλθει από την αναπνευστική οδό, τότε το θύμα πρέπει να μεταφερθεί αμέσως μακρυά από το χώρο με το δηλητήριο και να εισπνέυσει καθαρό αέρα και οξυγόνο.
     Αν η ουσία απορροφάται από το δέρμα (όπως οι οργανωφωσφορικοί εστέρες), τότε ελευθερώνουμε τον ασθενή από τα ρούχα του και πλένουμε τον ασθενή με άφθονο νερό και σαπούνι.
     Αν η ουσία έρθει σε επαφή με τα μάτια, τότε πλένουμε τα μάτια με άφθονο νερό για 15 λεπτά και παραπέμπουμε για οφθαλμολογική εξέταση.
     Τέλος αν η ουσία έχει εισαχθεί στον οργάνισμο με υπόθετο, τότε η απομάκρυνσή της επιτυγχάνεται με επανειλημμένους υποκλυσμούς. Συχνά στα παιδιά γίνεται το λάθος και αντί παιδικά υπόθετα τους χορηγούνται υπόθετα ενηλίκων.
1.2.2 Εξουδετέρωση της ουσίας στον οργανισμό

     Η εξουδετέρωση της ουσίας στον οργανισμό επιτυγχάνεται με τη χρήση αντιδότων, δυστυχώς όμως σε ελάχιστες μονό περιπτώσεις υπάρχουν τα αντίστοιχα αντίδοτα.
1.2.3 Επιτάχυνση της αποβολής του δηλητηρίου από τον οργανισμό

     Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό είναι οι ακόλουθες:
  • Προκλητή διούρηση.
  • Περιτοναΐκή πλύση.
  • Αιμοκάθαρση.
  • Αφαιμαξομετάγγιση.
  • Πλάσμαφαίρεση.
1.3 Κλινική εικόνα μερικών δηλητηριάσεων
.
     Η κλινική εικόνα κάθε δηλητηρίσης είναι διαφορετική. Στους πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζονται μερικές δηλητηριάσεις.

Δηλητηρίαση από Οινόπνευμα Δηλητηρίαση από Σαλμονέλα Δηλητηρίαση από Σαλικυλικά (ασπιρίνη) Δηλητηρίαση από Ψυχότροπες ουσίες
Καταστολή κεντρικού Νευρικού Συστήματος Υψηλός πυρετός Κοιλιακά άλγη - Ναυτία - Έμετος Σε δηλητηρίαση από οπιοειδή: κόρες των ματιών σε μύση («δίκην κεφαλή καρφίτσας»), διαφορετικά μυδρίαση
Ερεθισμος στομάχου – ναυτία - έμετος Ρίγος Βουητό στα αυτιά Υπνηλία ή λήθαργος
Υπογλυκαιμία Διαρροΐκό σύνδρομο - Κοιλιακά άλγη Ερυθρό πρόσωπο -Υπερθερμία Διανοητική σύγχυση, κολλώδης ομιλία
Σπασμούς Ναυτία – έμετος Ύπερπνοια Επιπόλαιες και αργές αναπνοές
Υποθερμία Λευκοπενία Διαρροΐκό σύνδρομο - Κοιλιακά άλγη Υπόταση (κυκλοφορική καταπληξία)
Καταπληξία   Πνευμονικό οίδημα Υγρό και κολλώδες δέρμα
    Αιμορραγίες  
    Κώμα  



ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

Τρίτη 7 Φεβρουαρίου 2012

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ

  Οι τραυματισμοί αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της αθλητικής δραστηριότητας. Η πρόληψη των τραυματισμών αποσκοπεί στην ελαχιστοποίηση της πιθανότητας εμφάνισής τους, ωστόσο κανείς δεν μπορεί να είναι απόλυτα σίγουρος ότι, κατά την διάρκεια της προπόνησης ή του αγώνα, δεν θα προκληθεί ένας τραυματισμός. Έτσι, προκύπτει το ζήτημα του τι γίνεται στην περίπτωση που συμβεί ένας τραυματισμός, δηλαδή τι κάνει ένας αθλητής όταν τραυματιστεί. Αυτός είναι ο σκοπός του παρόντος άρθρου. Διευκρινίζεται ότι όσα αναφερθούν παρακάτω αφορούν αποκλειστικά τραυματισμούς του μυοσκελετικού συστήματος και όχι άλλους τραυματισμούς που ίσως απαιτούν διαφορετική άμεση αντιμετώπιση (π.χ. καρδιοα-ναπνευστική επαναφορά). Οι μυοσκελετικοί τραυματισμοί αφορούν τα βιολογικά υλικά, όπως οστά, μυς, τένοντες και σύνδεσμοι.





ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΥΤΗ
  Η αιμορραγία από την μύτη είναι πολύ συχνός τραυματισμός που μπορεί να συμβεί σε παιδιά και σε ενήλικες. Η επανειλημμένη ρινορραγία είναι συχνή αιτία επισκέψεως στον ιατρό για λεπτομερή εξέταση που μπορεί να λύσει το πρόβλημα.
Πρέπει να αποφεύγονται τα εξής:
  1. Μη γυρίσετε το κεφάλι σας προς τα πίσω γιατί το αίμα πηγαίνει προς την τραχεία
  2. Μη φυσήξετε την μύτη σας
  3. Μη βάλετε στο ρουθούνι βαμβάκι
Πρέπει να γίνουν τα εξής:
  1. Για να σταματήσει η αιμορραγία καθίστε σε μια καρέκλα και σκύψτε το κεφάλι σας προς τα κάτω, για να μην πάει το αίμα στην τραχεία
  2. Τοποθετήστε μια σακούλα με πάγο στο μέτωπο, κοντά στην βάση της μύτης και πιέστε εξωτερικά και τα δύο ρουθούνια
  3. Εάν το αίμα δεν σταματήσει σε μισή ώρα απευθυνθείτε σε γιατρό της Αθλητιατρικής Εταιρίας Ιατρών Αγώνων (ΑΘΛΕΤΙΑ), αυτό ισχύεί και σε περίπτωση σοβαρού χτυπήματος στην μύτη όπου μπορεί να έχετε υποστεί κάταγμα.
  Μυϊκές θλάσεις
Οι μυϊκές θλάσεις μπορούν να συμβούν σε ανθρώπους που έχουν υπέρμετρο ενθουσιασμό και υποτιμούν την κούραση. Μυϊκή θλάση καλείται η ρήξη μερικών μυϊκών ινών που ως αποτέλεσμα έχει την δημιουργία αιματώματος. Ο πόνος είναι άμεσος, έντονος στην παραμικρή κίνηση. Οι μυϊκές θλάσεις εντοπίζονται συχνότερα στους προσαγωγούς, στους μυς του μηρού και της κνήμης.
ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ
  Διάστρεμμα καλείται η βλάβη της άρθρωσης που έχει δημιουργηθεί από μια απότομη κίνηση. Στην αρχή ο πόνος είναι έντονος με μικρή διάρκεια και στην συνέχεια παρατεταμένος με μικρότερη ένταση.

Πρέπει να αποφεύγονται τα εξής:

  1. Αποφύγετε τις ζεστές κομπρέσες γιατί επιδεινώνουν τον πόνο και το αιμάτωμα
  2. Αποφύγετε τις θερμαντικέ αλοιφές οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν επιδείνωση της μυϊκής θλάσης καθώς και έγκαυμα αν την βάλουμε σε μεγάλη ποσότητα.
  3. Αποφύγετε την περίδεση με ελαστικό επίδεσμο στην περιοχή της θλάσης
Πρέπει να γίνουν τα εξής:
  1. Ξαπλώστε το άτομο που έχει υποστεί την μυϊκή θλάση σε αναπαυτική θέση και τοποθετήστε μια σακούλα με πάγο επάνω η οποία λειτουργεί ως αποιδηματικό και παυσίπονο στην περιοχή της βλάβης
  2. Τοποθετήστε αρκετές φορές την ημέρα παγοκύστη ώστε να μειωθεί το αιμάτωμα
  3. Η ξεκούραση περιλαμβάνεται στα θεραπευτικά μέτρα καθώς και τα αντιφλεγμονώδη και οι αλοιφές που θα σας χορηγήσει ο ιατρός σας
Πρέπει να αποφεύγονται τα εξής:


  1. Αποφεύγετε να μένετε όρθιοι γιατί ο πόνος γίνεται έντονος και προκαλείται οίδημα στην περιοχή εάν ο τραυματισμός είναι στο πόδι
  2. Αποφεύγετε τα ζεστά επιθέματα
Πρέπει να γίνουν τα εξής:


  • Τοποθετήστε παγοκύστη στην άρθρωση ή βάλτε το άκρο που έχει υποστεί την κάκωση κάτω από παγωμένο νερό για μισή ώρα περίπου

  • Εάν ο πόνος είναι ανυπόφορος, πάρτε κάποιο παυσίπονο.

  • Εφαρμόστε ελαστική επίδεση με ήπια πίεση ειδικά αν η περιοχή είναι πρησμένη

  • Τοποθετήστε το μέλος που έχει υποστεί το διάστρεμμα σε υψηλότερο επίπεδο από την οριζόντια θέση

  • Απευθυνθείτε στον ιατρό σας για περαιτέρω κλινικοεργαστηριακό έλεγχο

  •    ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ
          Κάταγμα καλείται η διακοπή, μερική ή ολική, της συνέχειας του οστού.
        Πρέπει να αποφεύγονται τα εξής:
        1. Μην χρησιμοποιείτε ζεστά επιθέματα
        2. Μην προσπαθείτε να κουνήσετε το μέλος που έχει υποστεί χτύπημα ιδιαίτερα εάν είναι στον αυχένα ή στην σπονδυλική στήλη
        3. Αν το κάταγμα είναι στο χέρι ή στο μπράτσο και φοράτε δαχτυλίδια ή ρολόι, βγάλτε τα αμέσως για υπάρχει πιθανότητα το άκρο να πρηστεί.
        4. Αποφύγετε το φαγητό ή την λήψη υγρών, ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα σε περίπτωση χορήγησης γενικής αναισθησίας στο νοσοκομείο
        Πρέπει να γίνουν τα εξής:
        1. Τοποθετήστε πάνω από την περιοχή του κατάγματος μια σακούλα με πάγο
        2. Αν ο πόνος είναι ανυπόφορος, πάρτε ένα παυσίπονο
        3. Ακινητοποιήστε το μέλος που έχει πάθει κάκωση με έναν αυτοσχέδιο νάρθηκα ( όπως ένα κομμάτι ξύλο ή μια σανίδα ) ώστε να περιοριστεί ο πόνος και να μην επιδεινωθεί η κατάσταση

        Οφθαλμικές κακώσεις
          Οι οφθαλμικές κακώσεις είναι τραυματισμοί οι οποίοι μπορούν να συμβούν σε οποιοδήποτε μέρος μπορεί να βρεθούμε. Υπάρχουν δύο ειδών τραυματισμοί των οφθαλμών: Α)Τραυματισμός από χτύπημα του οφθαλμού Β) Ξένο σώμα στο μάτι
        Πρέπει να αποφεύγονται τα εξής:
        1. Μην τρίψετε το μάτι σας γιατί μπορεί να επιδεινώσετε τον ερεθισμό
        2. Μην τοποθετείτε αντικείμενα όπως μπατονέτες, χαρτομάντιλα, γάζες στον οφθαλμό γιατί μπορεί να προκαλέσετε μεγαλύτερο τραυματισμό
        Πρέπει να γίνουν τα εξής:
        1. Έλεγχος της όρασης και της κινητικότητας του οφθαλμού
        2. Εάν φοράτε φακούς επαφής, ρίξτε αμέσως στα μάτια φυσιολογικό ορό
        3. Τοποθετήστε σε μια σακούλα πάγο και εφαρμόστε την μαλακά επάνω στο μάτι χωρίς να κάνετε μασάζ.
        4. Σε περίπτωση εισαγωγής ξένου σώματος σκύψτε το κεφάλι, κρατήστε ανοικτά τα βλέφαρα και ξεπλύνατε με άφθονο νερό. Το ίδιο κάνουμε εάν στο μάτι μπει κάποια βλαβερή χημική ουσία όπως βερνίκι, ασβέστη, αμμωνία, χλωρίνη.
        5. Επισκεφτείτε τον οφθαλμίατρο για περαιτέρω έλεγχο

        ΛΙΠΟΘΥΜΙΑ
          Λιποθυμία καλείται η μειωμένη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο με συνέπεια την μειωμένη οξυγόνωση του εγκεφάλου που έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια συνείδησης. Αιτίες λιποθυμίας είναι: Υπογλυκαιμία, αφυδάτωση, τραυματισμός κεφαλής, συγκοπτικό επεισόδιο, εγκυμοσύνη, έντονο ψυχικό stress.
        Πρέπει να αποφεύγονται τα εξής:
        1. Μην μετακινείτε το άτομο που έχει υποστεί λιποθυμικό επεισόδιο
        2. Μη σκεπάζετε με κουβέρτες, ρούχα, γιατί η ζέστη προκαλεί αγγειοδιαστολή με αποτέλεσμα την μειωμένη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο
        3. Αποφύγετε την χορήγηση τροφής καφέ και αλκοόλ, γιατί σε ενδεχόμενη επανάληψη του λιποθυμικού επεισοδίου μπορεί να προκληθεί εμετός με εισρόφηση και πνιγμονή
        Πρέπει να γίνουν τα εξής:
        1. Διαπιστώστε ότι δεν υπάρχει απόφραξη αεροφόρων οδών από την γλώσσα που δεν είναι γυρισμένη προς τα πίσω και ότι δεν υπάρχει τροφή ή εμέσματα στο στόμα
        2. Ξαπλώστε το άτομο σε οριζόντια θέση με τα πόδια ψηλά όσο το δυνατόν περισσότερο.
        3. Χαλαρώστε τα ρούχα, γραβάτες, ζώνες, που μπορούν να εμποδίζουν την φυσιολογική αναπνοή
        4. Όταν το άτομο ξαναβρεί τις αισθήσεις του αφήστε το ξαπλωμένο για 20 min
        5. Σε ενδεχόμενο τραυματισμού στο κεφάλι και πρόκληση λιποθυμικού επεισοδίου ( νοκ-αουτ ) κάνουμε τα παραπάνω με την σειρά προτεραιότητας που αναφέραμε, τοποθετούμε ένα μαλακό αυχενικό κολάρο το οποίο είναι απαραίτητο εξάρτημα για το φαρμακείο μας και  καλούμε ασθενοφόρο ή ιατρική βοήθεια άμεσα.


        ΑΙΜΑΤΩΜΑΤΑ
          Αιμάτωμα καλείται η συσσώρευση αίματος σε μια περιοχή του σώματος, η οποία προκαλείται από τον τραυματισμό ενός αιμοφόρου αγγείου. Παρουσιάζεται συχνά στους αθλητές, με συνηθέστερο σημείο εμφάνισης τους μύες των άνω και κάτω άκρων, τον κορμό, το κεφάλι και γενικά όπου υπάρχει επαφή ανάλογα με την αθλητική δραστηριότητα που ασκούμε. Δύναται να εμφανισθεί, κυρίως στη μυϊκή γαστέρα, στη μυοτενοντώδη σύναψη ή οπουδήποτε αλλού εξαιτίας διαρκούς υπερδιάτασης κατά τη διάρκεια ενός επίπονου ή έντονου αθλητικού προγράμματος. Βασικά οι μύες που τραυματίζονται συχνότερα, είναι οι μύες που περνούν πάνω από δύο αρθρώσεις (δικέφαλος, τρικέφαλος, τετρακέφαλος, γαστροκνήμιος). Το αιμάτωμα γίνεται εμφανές πολύ γρήγορα και έχει τα παρακάτω κλινικά χαρακτηριστικά:
        α) Χρώμα: μελανό στην επιφάνεια που έχει υποστεί την κάκωση. Κατά την αποκατάσταση, το χρώμα του δέρματος αλλάζει, λαμβάνοντας κιτρινοϊώδης απόχρωση.
        β) Περιορισμός της κίνησης.
        γ) Επώδυνη κίνηση. 
        δ) Σπασμός στους γύρω μυς.
        ε) Φλεγμονή.
        Τα αιματώματα διαιρούνται σε δύο τύπους, ανάλογα το βάθος (επίπεδο) που παρουσιάζονται:
        1. Υποδόρια αιματώματα (επιφανειακά)
        2. Εν τω βάθει αιματώματα.
        ΥΠΟΔΟΡΙΑ ΑΙΜΑΤΩΜΑΤΑ Τα αιματώματα αυτά δεν έχουν μεγάλη σημασία γιατί δεν αποτελούν ιδιαίτερα σημαντική κάκωση. Ο αθλούμενος δεν σταματά να αγωνίζεται. Εάν όμως υποδόρια αιματώματα εμφανίζονται συχνά, σε διάφορα σημεία του σώματος ή δεν είναι μόνο αποτέλεσμα απευθείας τραυματισμών, τότε ο αθλητίατρος είναι υποχρεωμένος να ψάξει την αιτία δημιουργίας τους. Σ' αυτήν την περίπτωση είναι απαραίτητες ορισμένες εξετάσεις αίματος, όπως η γενική αίματος, (κυρίως ο αριθμός των αιμοπεταλίων), ο χρόνος ροής πήξεως, ο χρόνος προθρομβίνης (Quick), το ασβέστιο αίματος και οι ηλεκτρολύτες ορρού. Βάσει των αποτελεσμάτων των εξετάσεων αυτών είναι δυνατόν να καθορισθεί η αιτία των υποδορίων αυτών αιματωμάτων. ΕΝ ΤΩ ΒΑΘΕΙ ΑΙΜΑΤΩΜΑΤΑ Είναι σοβαρά αιματώματα λόγω του ότι η έκταση ή το βάθος τους εμποδίζουν στη λειτουργία τους βασικά όργανα. Οι αθλητές, στατιστικά, εμφανίζουν συχνότερα τέτοιου είδους αιματώματα λόγω των περισσότερων κακώσεων που υφίστανται στους αγωνιστικούς χώρους. Ο αθλούμενος στην περίπτωση αυτή μένει αρκετό καιρό έξω απ' τους αγωνιστικούς χώρους, η δε επαναφορά του στην αθλητική δραστηριότητα εξαρτάται απ' την έκταση του αιματώματος και το βάθος που αυτό βρίσκεται. ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Στην περίπτωση τραυματισμού, το πρώτο μέλημα του ιατρού είναι η άμεση τοποθέτηση παγοκύστης, τυλιγμένη σε μια πετσέτα. Με την άμεση εφαρμογή των ψυχρών επιθεμάτων (πάγου) η αποκατάσταση στις κακώσεις αυτές επιτυγχάνεται κατά 50%, γιατί περιορίζεται αποτελεσματικά η επέκταση του αιματώματος. Ακόμη, τα ψυχρά επιθέματα επιδρούν στις νευρικές απολήξεις και αναστέλλουν το αίσθημα του πόνου. Αφού η παγοθεραπεία συνεχισθεί για 2 ώρες περίπου (10΄ πάγος, 5΄ αφαίρεση), το τραυματισμένο σκέλος δένεται με ελαστικό επίδεσμο, απ' την περιφέρεια προς το κέντρο, γύρω απ' την κάκωση με σκοπό τον περιορισμό της εκχύμωσης και την ελάττωση της ποσότητας του αίματος στα μεταξύ των τραυματισμένων ιστώv διαστήματα. Μια εναλλακτική προσέγγιση, με πολύ καλά αποτελέσματα, αποτελεί ένας υγρός ελαστικός επίδεσμος (Liquid Ice), ο οποίος συνδυάζει περίδεση και κρυοθεραπεία συγχρόνως.
        Στο διάστημα αυτό και για 36-60 ώρες είναι καλό το σκέλος που έχει υποστεί το αιμάτωμα, την κάκωση γενικότερα, να τοποθετείται σε ανάρροπη θέση.Τα απλά αυτά μέσα, ως πρώτες βοήθειες, είναι σημαντικά στο να περιορισθεί ή και να εξαφανισθεί το αιμάτωμα.Όταν αυτό δεν επιτευχθεί, τότε η φυσικοθεραπευτική αγωγή με υπερήχους, λέιζερ ή ελαφρά μάλαξη (μετά τις 3 πρώτες ημέρες) βοηθά στην αποκατάσταση. Ένα σίγουρο θεραπευτικό μέσο είναι οι ενέσεις ενζύμων, προελεύσεως εξωτερικού, οι οποίες γίνονται αποκλειστικά και μόνο από ειδικό αθλητίατρο. Στην περίπτωση που το εν τω βάθει αιμάτωμα παραμένει πολλές ημέρες και αρχίζει να οργανώνεται (ασβεστοποίηση), η μάλαξη πρέπει να είναι ιδιαίτερα έντονη και παρατεταμένη στον χρόνο.Φαρμακευτική παρέμβαση αποτελούν τα αποιδηματικά χάπια, που βοηθούν στη λύση του αιματώματος, αντιφλεγμονώδη-παυσίπονα εάν υπάρχει φλεγμονή ή άλγος.Στην περίπτωση ασβεστοποιημένου αιματώματος, που δεν υποχωρεί με τα πιο πάνω μέσα και εμποδίζει τη σωστή λειτουργία του σκέλους, καταφεύγουμε σε χειρουργική θεραπεία (αφαίρεση του αιματώματος).